W związku ze zbliżającymi się świętami wielkanocnymi przygotowałam artykuł przedstawiający hiszpańskie wyrażenia potoczne pochodzenia religijnego, które są związane z Wielkanocą. Hiszpanie bardzo często używają tych popularnych powiedzeń, a niektóre z nich mają wyjątkowo ciekawe pochodzenie.
LLORAR COMO UNA MAGDALENA – płakać jak Magdalena
Zwrot ten odnosi się do Marii Magdaleny, utożsamianej w Biblii z pewną grzesznicą. Skruszona płacze, żałując za swoje grzechy – stąd właśnie wzięło się to powiedzenie. „Płacz Magdaleny” to płacz intensywny, gwałtowny, niepohamowany, trudny do opanowania.
DE PASCUAS A RAMOS – od Wielkanocy do Niedzieli Palmowej
El Domingo de Ramos to Niedziela Palmowa. Zwrotu tego używa się, aby określić coś, co trwa bardzo długo albo zdarza się niezwykle rzadko.
SER UN JUDAS – być Judaszem
Według Nowego Testamentu Judasz Iskariota był jednym z apostołów. W zamian za 30 srebrników zdradził Jezusa, ujawniając miejsce jego pobytu, co doprowadziło do pojmania, a następnie ukrzyżowania. Po tym wydarzeniu Judasz popełnił samobójstwo. „Być Judaszem” oznacza być zdrajcą, osobą fałszywą.
LLEVAR UNA CRUZ – nieść krzyż
Według Biblii Jezus przed śmiercią musiał dźwigać ciężki, drewniany krzyż, na którym został ukrzyżowany. Mówi się więc, że każdy z nas niesie jakiś krzyż – i że otrzymujemy taki, który jesteśmy w stanie udźwignąć. Zwrot ten odnosi się do czegoś trudnego, negatywnego, z czym musimy sobie poradzić.
LAVARSE LAS MANOS – myć ręce
W tym kontekście: „umywać ręce”, czyli ignorować problem i nie chcieć mieć z nim nic wspólnego. Geneza wyrażenia sięga sceny z Ewangelii, kiedy Poncjusz Piłat po zatwierdzeniu wyroku na Jezusa umył ręce na oczach tłumu, chcąc pokazać, że nie ponosi odpowiedzialności za jego śmierć.
ESTAR HECHO UN CRISTO – wyglądać jak Chrystus
Po męce, którą przeszedł Jezus, został ukrzyżowany, ranny i z cierniową koroną na głowie. Estar hecho un Cristo można odnieść zarówno do ludzi, jak i do rzeczy. Oznacza coś w opłakanym stanie lub osobę wycieńczoną, zmęczoną. W Polsce powiedzielibyśmy, że ktoś wygląda jak „z krzyża zdjęty”.
ESTAR PASANDO UN CALVARIO – przechodzić przez męki
Zwrot ten nawiązuje do cierpienia Jezusa na górze Kalwarii. Oznacza zmaganie się z trudnościami, przeciwnościami losu, przechodzenie przez bardzo ciężki okres.
LA PROCESIÓN VA POR DENTRO – procesja wchodzi do środka
Wyrażenia tego używa się, aby opisać osobę, która bardzo cierpi, ale tego nie okazuje – ukrywa emocje. Źródłem zwrotu są przygotowania do procesji Wielkiego Tygodnia w Hiszpanii. Gdy z powodu złej pogody procesje zostają odwołane, odbywają się w kościołach, co odbiera im charakter i pozbawia zewnętrznego wyrazu emocji, które zwykle towarzyszą uroczystościom.
METER EL DEDO EN LA LLAGA – dotknąć do żywego
Dosłownie: „wetknąć palec w ranę”. W przenośni chodzi o poruszenie tematu szczególnie bolesnego lub trudnego dla danej osoby – o trafienie w czuły punkt. A związek z Wielkanocą? Według Biblii św. Tomasz nie uwierzył w zmartwychwstanie Jezusa, dopóki nie dotknął jego ran. Dopiero wtedy uwierzył.
MÁS CONTENTO QUE UNAS PASCUAS – szczęśliwszy niż Wielkanoc
Pascuas oznacza „Wielkanoc”. Choć Hiszpanie nie mają zwyczaju składania sobie szczególnych życzeń w tym okresie, zdarza się usłyszeć: ¡Felices Pascuas! – „Radosnej Wielkanocy”. Más contento que unas Pascuas oznacza być szczęśliwym, zadowolonym. Podejrzewam, że źródłem wyrażenia jest radosny charakter świąt wielkanocnych, symbolizujących nowe życie i nowy początek.
Z tej okazji życzę Wam wszystkim radości, która zawsze przychodzi po smutku, a przede wszystkim nowego startu, nowego spojrzenia i nowego, pozytywnego myślenia!
Spotkaliście się z tymi wyrażeniami? Znacie inne powiedzenia o religijnym pochodzeniu?
